Ik ben anders, want ik voel anders?

 

Je realiseren dat je homoseksuele gevoelens hebt is leeftijdloos. Sommigen weten dat op hun 4e al, anderen in de puberteit, anderen (veel) later. Ik heb het altijd fascinerend gevonden dat een kind van 4 dat al weet. Ik speelde met jongens en met meisjes, maar merkte daar geen verschil in. Hoewel…

 

De sproetjes-anekdote

In de kleuterklas wilde ik wel heel graag lijken op een tweeling. Twee schattige meisjes met hetzelfde jurkje met roze strikje en veel sproetjes. De wens bleef, tot ik een keer tussen de middag besloot om actie te ondernemen. Ik zou ook sproeten krijgen en op ze lijken! Met een donkerbruine viltstift drukte ik dikke sproeten op mijn gezicht. Ik was klaar voor school. Nog steeds krijg ik een ‘aaaaah’-gevoel als ik denk aan mijn juf die heel serieus reageerde: “Sandra, wat heb je opeens mooie sproeten gekregen!”. Ik dwaal af. Het willen lijken op en het bewonderen van, was dat al een eerste signaal?

 

Andersoortige gevoelens

Het eerste signaal van andersoortige gevoelens. Ik ervaar weerstand bij het woord andersoortig. Hiermee maak ik me namelijk anders dan anderen, nog voordat iemand anders dat eventueel probeert. Mijn gevoelens zijn niet anders; ik ervaar ook vlinders en het gevoel van houden van. De ontvanger is echter ‘andersoortig’. Hoe anders? Anders dan de norm…

Vanwege gebrek aan beter blijf ik in deze tekst vasthouden aan ‘andersoortig’ gebruiken.

 

De logische niveaus van Bateson

In coachende termen kijk ik hierbij naar de logische niveaus van Gregory Bateson. De logische niveaus geven weer hoe iemand’s wereldbeeld eruit ziet. Met andere woorden, hoe iemand naar de wereld kijkt, hoe iemand communiceert en reageert naar anderen toe, en ook hoe iemand verandert.

Bij de logische niveaus stel ik de volgende vragen:

andersoortige gevoelens, logische niveaus2

 

Wanneer zich een probleem afspeelt, maakt dit model het mogelijk te bekijken op welk niveau dit zich afspeelt. Automatisch kan zo ook bekeken worden welke niveaus geen rol spelen en op welk niveau verandering gewenst is. Zo heeft het geen zin om in de omgeving het een en ander te veranderen als het probleem zich op overtuigingsniveau afspeelt. Teamspirit promotoren door het kantoor gezelliger te maken zal niet de slechte sfeer oplossen als het probleem eigenlijk is dat medewerkers ervan overtuigd zijn dat de collega’s niet te vertrouwen zijn. Het probleem zal blijven bestaan.

Deze theorie heeft een aantal belangrijke regels, die in gedachte gehouden moeten worden:

  • Een verandering op een lager niveau kan invloed hebben op een hoger niveau.
  • Een verandering op een hoger niveau zal invloed hebben op de lagere niveaus.

Zo zal een verandering op het niveau van identiteit invloed hebben op iemands overtuigingen, hoe diegene doet wat hij/zij doet, het gedrag wat daar bij hoort en de interactie met de omgeving. Omgekeerd minder, zo zal een verandering van omgeving zelden invloed hebben op iemands identiteit.

  • Werken aan een oplossing dient altijd te gebeuren op een niveau hoger dan waar het probleem zich afspeelt.

Als coach kijk ik op welk niveau een probleem plaats heeft, om vervolgens één niveau hoger verandering te stimuleren. Wil jij af van de overtuiging dat je minder waard bent, omdat je homoseksueel bent? Dan zal er op identiteitsniveau iets moeten veranderen. Je homoseksualiteit is onderdeel van je identiteit; het is wie jij bent. En dat moet je ook als zodanig gaan erkennen. Je homoseksualiteit ontkennen is een deel van jezelf ontkennen. Dat is niet eerlijk naar jezelf toe. Hoe makkelijk zou je dat bij iemand anders doen? Waarschijnlijk niet zo snel. Verandering heeft plaatsgevonden wanneer jij jezelf ziet als volwaardig mens, zonder daarbij delen van jezelf te ontkennen, zodat je met plezier en zelfvertrouwen het leven door kunt.

 

De casus van Maarten en de logische niveaus

De reactie van Maarten is een mogelijke reactie op het ervaren van ‘andersoortige’ gevoelens. Maarten merkt voor het eerst andersoortige gevoelens op bij een jongen die hij ontmoet. Hij is verrast. Wellicht heeft hij vaker iets gemerkt, nu pas bewust. Het verbaast hem, want zo is hij toch niet? Er gebeurt iets op identiteitsniveau. Maarten accepteert dit niet zomaar, want hij is zo niet! Toch is er wel iets geraakt. Hij raakt nu ook verward. Hij wordt hierin gevoed door de lagen onder identiteit. Zijn overtuigingen spelen op. In dit specifieke geval vooral normen van zichzelf,  opvoeding, maatschappij, vrienden, etc. Maarten vindt dat hij op meisjes valt en dat dat ook zo hoort (dat zeggen zijn ouders ook en zijn vriendjes doen dat ook). In zijn beleving is Maarten een heteroseksuele jongen (identiteit). Hij heeft geleerd hoe meisjes te versieren (vaardigheden), deed dat vervolgens ook en kreeg zo vriendinnetjes (gedrag), waarmee alles paste in de norm en de verwachtingen van Maarten en zijn omgeving (omgeving). Het sluit aan. Tot het dat niet meer doet…

 

The battle of the sexual orientation

Image courtesy of digitalart at FreeDigitalPhotos.net

Image courtesy of digitalart at FreeDigitalPhotos.net

Maarten komt in een innerlijk conflict terecht en vecht tegen wat hij ervaart. Na zijn eerste ontdekking wordt hij nu steeds vaker geconfronteerd met zijn homoseksuele gevoelens. Dit clasht intern gigantisch, want deze verandering in zijn identiteit accepteert hij (nog) niet. Hierdoor krijgen zijn beperkende overtuigingen alle ruimte en blijft hij die afkeurende stemmetjes in zijn hoofd maar horen. Toch wordt hij ook nieuwsgierig. Naar andere jongens. Wanneer die nieuwsgierige gedachten opkomen, drukt hij die snel weg. De tijd verstrijkt en dit lukt steeds minder makkelijk. Dit innerlijke conflict gaat Maarten niet in zijn koude kleren zitten en hij gaat zich alleen voelen. Maarten wil zich vrij voelen en eerlijk kunnen zijn naar zijn omgeving toe. Hij weet dat hij er uiteindelijk iets mee moet doen en dat wil hij ook. Of toch niet? Hij voelt zich gevangen.

 

Hoe kan coaching Maarten helpen?

Bij Maarten zal op identiteitsniveau iets moeten veranderen om op de niveaus eronder ook wat te veranderen. Maarten’s beeld van wie hij is, is aan het wankelen gebracht. En dat is niet niks. Hij keurt zichzelf af.

Als coach kan ik Maarten begeleiden in het aangaan van de uitdaging om te zoeken naar wie hij diep van binnen is en wie hij wil zijn. En die ook volledig te accepteren en van te houden. Gedurende het coachingstraject maakt Maarten hier verbinding mee. Maarten krijgt antwoorden op de vragen: wie is Maarten eigenlijk? Hoe wil Maarten het leven door en wat is daar voor nodig? Het gaat hier om zelfacceptatie; jezelf kunnen zijn, je leven kunnen leiden zoals jij dat wil, zelfvertrouwen hebben.

Met een (half) masker op het leven door gaan zal hem altijd in meer of mindere mate in de weg zitten. Aan Maarten is het om gedurende het traject te leren van binnen naar buiten te leven, tot het moment dat hij zegt “ik ben Maarten, ik ben homoseksueel en dat is helemaal ok.”

 

Ik hoor graag jullie eerste ervaringen met ‘andersoortige’ gevoelens! Of als je dit niet bij jezelf hebt ervaren, wat zijn je gedachten er dan bij?

 

 

%d bloggers op de volgende wijze: